Εφοπλιστές της προσφοράς και της σιωπής, εφοπλιστές της προβολής και των δημοσίων σχέσεων.
Πίσω από τη μεγάλη ναυτική παράδοση της Χίου παραμένει ένα ερώτημα που δεν μπορεί πλέον να αποφεύγεται:
τι έχει επιστρέψει πραγματικά στον τόπο που τους γέννησε;
Η Χίος είναι ένας τόπος με βαθιά ναυτική παράδοση. Ένα νησί που έχει συνδέσει το όνομά του με τη θάλασσα, τα καράβια, τις ναυτιλιακές οικογένειες και τους ανθρώπους που ταξίδεψαν σε κάθε γωνιά του πλανήτη, χτίζοντας επιχειρήσεις, περιουσίες και διεθνή αναγνώριση. Είναι ένας τόπος που γέννησε εφοπλιστές, καπεταναίους, μηχανικούς και ναυτικούς, ανθρώπους που τίμησαν και συνεχίζουν να τιμούν τη χιώτικη καταγωγή τους.
Κι όμως, πίσω από αυτή τη λαμπρή ιστορία, υπάρχει μια πραγματικότητα που προκαλεί εύλογους προβληματισμούς: πόσο πραγματικά ενδιαφέρονται οι άνθρωποι της μεγάλης ναυτιλίας για το νησί τους;
Γιατί η Χίος, παρά τη ναυτική της φήμη και τον πλούτο που έχει δημιουργηθεί μέσα από τη θάλασσα,
εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα. Υποδομές που καθυστερούν, ένα αεροδρόμιο που
βρίσκεται διαρκώς στο επίκεντρο της αγωνίας των κατοίκων, ένα νοσοκομείο που χρειάζεται ενίσχυση,
απομακρυσμένα χωριά που παλεύουν με την εγκατάλειψη, νέοι που αναγκάζονται να φύγουν για να
αναζητήσουν καλύτερες προοπτικές και ένα νησί που πολλές φορές αισθάνεται πως βρίσκεται μακριά από το κέντρο των αποφάσεων.
Και τότε γεννιέται το ερώτημα: πού βρίσκεται όλη αυτή η μεγάλη ναυτιλιακή δύναμη όταν ο τόπος χρειάζεται ουσιαστική στήριξη;
Ασφαλώς, δεν είναι όλοι ίδιοι. Και θα ήταν άδικο να ισοπεδώσουμε ανθρώπους και προσφορές κάτω από
μία γενική κατηγορία. Υπάρχουν Χιώτες εφοπλιστές που προσφέρουν χωρίς να επιδιώκουν δημοσιότητα, χωρίς φωτογραφίες, χωρίς χειροκροτήματα και χωρίς να χρειάζεται να ανακοινώνουν κάθε τους κίνηση.
Άνθρωποι που στηρίζουν αθόρυβα ιδρύματα, σχολεία, πολιτιστικούς φορείς, οικογένειες και κοινωνικές
ανάγκες. Ευεργέτες που ίσως δεν γνωρίζουμε καν το μέγεθος της προσφοράς τους, ακριβώς επειδή οι ίδιοι δεν επιθυμούν να βρίσκονται στο προσκήνιο.
Αυτή είναι η προσφορά που αξίζει πραγματικά τον σεβασμό. Η προσφορά που δεν χρειάζεται σκηνικό,
μικρόφωνα και δημόσιες σχέσεις. Εκείνη που αφήνει πίσω της έργο και όχι απλώς εντυπώσεις.
Υπάρχει, όμως, και μια άλλη εικόνα. Η εικόνα της διαρκούς παρουσίας, των επίσημων εμφανίσεων, των
χειραψιών, των φωτογραφιών, των δημοσίων επαίνων και της συνεχούς αυτοπροβολής. Εφοπλιστές που
εμφανίζονται σε εκδηλώσεις, περιστοιχίζονται από πρόθυμους συνοδούς, δέχονται τιμές και χειροκροτήματα και συχνά αντιμετωπίζονται σαν να αποτελούν από μόνοι τους τη λύση για κάθε πρόβλημα του νησιού.
Και γύρω τους, ένας κύκλος ανθρώπων που σπεύδει να φωτογραφηθεί, να χαιρετήσει, να κολακεύσει και να εξασφαλίσει λίγα λεπτά δημοσιότητας δίπλα σε ένα μεγάλο όνομα. Ένα ιδιότυπο σκηνικό δημοσίων
σχέσεων, στο οποίο πολλές φορές η ουσία χάνεται πίσω από την εικόνα.
Δεν είναι κακό ένας άνθρωπος να έχει οικονομική επιτυχία. Δεν είναι μεμπτό να προβάλλεται η
επαγγελματική του πορεία ούτε να τιμάται για όσα έχει καταφέρει. Αντιθέτως, η Χίος πρέπει να αναγνωρίζει τους ανθρώπους της που διακρίνονται διεθνώς. Όμως, η αναγνώριση δεν μπορεί να μετατρέπεται σε λευκή επιταγή κοινωνικής αποδοχής, ούτε η οικονομική επιφάνεια να αποτελεί από μόνη της απόδειξη κοινωνικής προσφοράς.
Το ζητούμενο δεν είναι πόσες φορές εμφανίστηκε κάποιος σε μια εκδήλωση, πόσες φωτογραφίες
δημοσιεύτηκαν ή πόσες χειραψίες αντάλλαξε με τοπικούς παράγοντες. Το ζητούμενο είναι τι άφησε πίσω του.
Πόσα παιδιά μπόρεσαν να σπουδάσουν χάρη σε μια υποτροφία;
Πόσα σχολεία ενισχύθηκαν;
Πόσες πραγματικές ανάγκες του νοσοκομείου καλύφθηκαν;
Πόσες οικογένειες στηρίχθηκαν;
Πόσες πρωτοβουλίες
για τον πολιτισμό, τον αθλητισμό και την ανάπτυξη του νησιού απέκτησαν διάρκεια και προοπτική;
Και κυρίως, πόσοι από εκείνους που διαθέτουν τη δυνατότητα να προσφέρουν έχουν επιλέξει να
ασχοληθούν με τα μεγάλα και διαχρονικά προβλήματα της Χίου;
Δεν ζητά κανείς από τους εφοπλιστές να αναλάβουν τις ευθύνες ενός κράτους που πολλές φορές
απουσιάζει. Δεν είναι δική τους δουλειά να κατασκευάσουν αεροδρόμια, να στελεχώσουν νοσοκομεία ή να λύσουν όλα τα προβλήματα της δημόσιας διοίκησης. Είναι, όμως, θεμιτό να αναρωτιούνται οι πολίτες εάν η οικονομική δύναμη που γεννήθηκε ή συνδέθηκε με αυτόν τον τόπο μπορεί να μετατραπεί σε μια
οργανωμένη δύναμη κοινωνικής προσφοράς.
Η Χίος δεν χρειάζεται άλλους τίτλους τιμής, ούτε περισσότερες δημόσιες φιλοφρονήσεις. Χρειάζεται πράξεις με διάρκεια, πρωτοβουλίες με αποτέλεσμα και ανθρώπους που να ενδιαφέρονται για το μέλλον του τόπου πέρα από την προσωπική τους προβολή.
Ίσως, μάλιστα, θα έπρεπε να υπάρξει μια διαφορετική κουλτούρα συνεργασίας ανάμεσα στους ανθρώπους της ναυτιλίας, στους θεσμούς και στην τοπική κοινωνία. Με συγκεκριμένους στόχους, διαφάνεια, προτεραιότητες και μετρήσιμα αποτελέσματα. Όχι αποσπασματικές κινήσεις εντυπωσιασμού, αλλά ένα σταθερό σχέδιο για την παιδεία, την υγεία, τις υποδομές, τον πολιτισμό και την παραμονή των νέων στο νησί.
Γιατί η πραγματική ευεργεσία δεν μετριέται με το χειροκρότημα της στιγμής. Μετριέται με όσα αλλάζουν προς το καλύτερο στη ζωή των ανθρώπων.
Ένα ακόμη ζήτημα που προκαλεί προβληματισμό είναι οι συνεχείς εκδηλώσεις ορισμένων εφοπλιστών, στις οποίες δίνουν το «παρών» αξιωματικοί των σωμάτων ασφαλείας, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων, αιρετοί, πολιτικοί και σχεδόν όλοι οι οικονομικά και κοινωνικά ισχυροί του νησιού.
Ασφαλώς, ο καθένας έχει δικαίωμα να διοργανώνει εκδηλώσεις και να προσκαλεί όποιον επιθυμεί.
Όμως, όταν η παρουσία των ίδιων θεσμικών προσώπων επαναλαμβάνεται τόσο συχνά, εύλογα γεννιούνται ερωτήματα για την εικόνα που δημιουργείται στην κοινωνία. Οι δημόσιοι θεσμοί ανήκουν σε όλους τους πολίτες και δεν πρέπει να αποτελούν μέρος της προσωπικής προβολής κανενός οικονομικού παράγοντα.
Άλλο πράγμα η αναγνώριση ενός ευεργέτη για την πραγματική προσφορά του και άλλο οι δημόσιες σχέσεις, οι φωτογραφίες, οι χειραψίες και οι συνεχείς φιλοφρονήσεις. Η Χίος χρειάζεται έργα και ουσιαστική στήριξη, όχι μια διαρκή παρέλαση επισήμων γύρω από ισχυρά ονόματα.
Γιατί η αξία ενός ανθρώπου δεν μετριέται από το πόσοι επίσημοι βρίσκονται στο τραπέζι του, αλλά από το τι πραγματικά προσφέρει στον τόπο του.
Η Χίος δεν πρέπει να αισθάνεται υποχρεωμένη απέναντι σε κανέναν επειδή απλώς φέρει τον τίτλο του
εφοπλιστή. Ούτε να αντιμετωπίζει τους οικονομικά ισχυρούς ως πρόσωπα υπεράνω κριτικής. Ο σεβασμός κερδίζεται, δεν επιβάλλεται. Και η προσφορά αναγνωρίζεται μέσα από το αποτύπωμά της, όχι από τον αριθμό των φωτογραφιών που τη συνοδεύουν.
Ας μην ξεχνάμε, λοιπόν, ότι η Χίος δεν είναι μόνο το νησί των εφοπλιστών. Είναι το νησί των κατοίκων της, των εργαζομένων, των ναυτικών, των οικογενειών, των νέων που ονειρεύονται να μείνουν στον τόπο τους.
Και αυτοί οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα να ρωτούν, να κρίνουν και να περιμένουν περισσότερα.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, δεν έχει τόση σημασία πόσο μεγάλος εφοπλιστής είσαι, αλλά πόσο μεγάλο είναι το αποτύπωμα που αφήνεις στον τόπο που σε γέννησε.
